Faraid-gidsen3 min leestijd

Het erfdeel van het ongeboren kind (ḥaml): de nalatenschap verdelen vóór de geboorte

Hoe wordt een nalatenschap verdeeld wanneer een van de erfgenamen nog niet geboren is? De ḥanafitische fatwa, de ḥanbalitische, sjafiitische en malikitische opvatting, het aangehouden deel en een uitgewerkt voorbeeld.

Het erfdeel van het ongeboren kind (ḥaml): de nalatenschap verdelen vóór de geboorte
In dit artikel

1Wanneer erft een ongeboren kind?

Een kind waarvan vaststaat dat het in de baarmoeder was toen de overledene stierf, erft als het levend wordt geboren; wordt het dood geboren, dan is het kind geen erfgenaam en gaat het aangehouden deel terug naar de overige erfgenamen (al-Ikhtiyār; al-Mughnī).

Omdat het geslacht en het aantal kinderen vóór de geboorte niet bekend zijn, wordt het geval onder verschillende mogelijkheden berekend: elke erfgenaam krijgt nu het kleinste van zijn mogelijke delen, de rest wordt tot de geboorte aangehouden (mawqūf) en daarna verdeeld volgens wat er werkelijk is gebeurd.

2Het erfdeel van het ongeboren kind in elke school

  • Ḥanafitische fatwa (imām Abū Yūsuf): er wordt uitgegaan van één kind; de erfgenamen krijgen de kleinste uitkomst van de mannelijke en vrouwelijke mogelijkheid en de grootste wordt voor het ongeboren kind gereserveerd. Voor de mogelijkheid van een tweeling wordt een borg van de erfgenamen gevraagd (al-Ikhtiyār; Radd al-Muḥtār).
  • Ḥanbalitische school: de grootste van twee zonen of twee dochters wordt gereserveerd; meer dan een tweeling wordt zeldzaam geacht (al-Mughnī; Kashshāf al-Qināʿ).
  • Sjafiitische school (bekende opvatting): er wordt geen grens gesteld aan het aantal kinderen; de erfgenamen met een vast aandeel krijgen hun kleinst mogelijke delen (met inbegrip van de mogelijkheid van ʿawl), en een erfgenaam die met het ongeboren kind deelt, krijgt tot de geboorte niets (al-Majmūʿ).
  • Malikitische school: wordt er onder de erfgenamen een kind verwacht, dan wordt de verdeling tot de geboorte opgeschort; zelfs erfgenamen van wie het deel vaststaat, krijgen niets vooruit (al-Sharḥ al-kabīr).

3Voorbeeld: een zwangere echtgenote en twee zonen

Een man overlijdt en laat zijn zwangere echtgenote en twee zonen na. Netto nalatenschap: 2.400.000. Het deel van de echtgenote is in elk geval 1/8 omdat er een kind is (al-Nisāʾ 4:12); de rest wordt verdeeld tussen de zonen en het verwachte kind, waarbij een man tweemaal zoveel als een vrouw krijgt (al-Nisāʾ 4:11).

SchoolEchtgenoteElke zoon (nu)Aangehouden
Ḥanafitisch (één zoon gereserveerd)300.000700.000700.000
Ḥanbalitisch (twee zonen gereserveerd)300.000525.0001.050.000
Sjafiitisch300.000Niets tot de geboorte2.100.000
MalikitischNiets tot de geboorteNiets tot de geboorte2.400.000

Wordt in de ḥanafitische berekening een jongen geboren, dan krijgt hij de volledige aangehouden 700.000. Wordt een meisje geboren, dan krijgt zij 420.000 en worden de resterende 280.000 bij de twee zonen opgeteld, 140.000 ieder. Na de geboorte moet het geval met de werkelijke kinderen opnieuw worden berekend.

Voer hetzelfde gezin in de gratis faraid-calculator in om de uitkomst volgens de vier rechtsscholen te zien, met breukentabel en motivering. De uitkomst is informatief; raadpleeg bij complexe gevallen een deskundige op het gebied van faraid.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er met het aangehouden deel als het kind dood wordt geboren?

Het kind is geen erfgenaam, en het aangehouden deel gaat naar de overige erfgenamen alsof er geen zwangerschap was geweest (al-Ikhtiyār; al-Mughnī).

Kan de nalatenschap vóór de geboorte worden verdeeld?

In de ḥanafitische, sjafiitische en ḥanbalitische opvatting kan het zekere deel worden uitgekeerd nadat voor het ongeboren kind voorzichtig is gereserveerd; in de malikitische school wacht de verdeling tot de geboorte (al-Sharḥ al-kabīr).

Houdt Faraid.AI rekening met een ongeboren erfgenaam?

Ja. Wanneer u een zwangere echtgenote of moeder invoert, berekent de calculator de geboortemogelijkheden afzonderlijk, past de methode van de gekozen school toe en toont het aangehouden bedrag.

Bronnen

  1. De Koran — al-Nisāʾ 4:11, 12.
  2. Ibn Qudāma, Muwaffaq al-Dīn ʿAbd Allāh b. Aḥmad (d. 620/1223). al-Mughnī (cited at the level of the work; no volume/page given).
  3. al-Mawṣilī, Majd al-Dīn ʿAbd Allāh b. Maḥmūd (d. 683/1284). al-Ikhtiyār li-taʿlīl al-Mukhtār (cited at the level of the work; no volume/page given).
  4. al-Buhūtī, Manṣūr b. Yūnus (d. 1051/1641). Kashshāf al-Qināʿ ʿan Matn al-Iqnāʿ (cited at the level of the work; no volume/page given).
  5. Ibn ʿĀbidīn, Muḥammad Amīn (d. 1252/1836). Radd al-Muḥtār ʿalā l-Durr al-Mukhtār (cited at the level of the work; no volume/page given).
  6. al-Dardīr, Aḥmad b. Muḥammad (d. 1201/1786). al-Sharḥ al-kabīr ʿalā Mukhtaṣar Khalīl (cited at the level of the work; no volume/page given).
  7. al-Nawawī, Yaḥyā b. Sharaf (d. 676/1277). al-Majmūʿ sharḥ al-Muhadhdhab (on al-Shīrāzī's al-Muhadhdhab; with its Takmila) (cited at the level of the work; no volume/page given).

Fiqh-verwijzingen betreffen de genoemde edities van de klassieke soennitische werken (deel/pagina; bij al-Muwaṭṭaʾ het overleveringsnummer in de editie van al-Aʿẓamī). Hadiths worden aangehaald via de plaats waar deze werken ze overleveren. Wetsverwijzingen betreffen de geldende tekst.

Dit artikel is algemene informatie, geen fatwa en geen juridisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde deskundige in islamitisch erfrecht en een notaris of advocaat voordat u handelt.