Nationaal recht2 min leestijd

Faraid en Nederlands erfrecht

Wettelijke verdeling, legitieme portie, notarieel testament en verdeling in onderling overleg: wat het Nederlandse recht betekent voor een verdeling volgens faraid, met wetsartikelen.

Faraid en Nederlands erfrecht
In dit artikel

1Welk recht geldt?

Op een nalatenschap is in beginsel het recht van toepassing van de staat waar de erflater bij overlijden zijn gewone verblijfplaats had (art. 21 Erfrechtverordening (EU) nr. 650/2012); voor moslims die in Nederland wonen is dat meestal Nederlands recht. Wie een andere nationaliteit heeft, kan het recht van dat land kiezen (art. 22 Erfrechtverordening (EU) nr. 650/2012), maar toepassing van buitenlands recht kan worden geweigerd als die kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde (art. 35 Erfrechtverordening (EU) nr. 650/2012).

2Erven zonder testament: wettelijke verdeling

Echtgenoot en kinderen erven samen en voor gelijke delen (art. 4:10 BW; art. 4:11 BW). Laat de erflater een echtgenoot en kinderen achter, dan geldt de wettelijke verdeling: de echtgenoot verkrijgt van rechtswege de goederen van de nalatenschap, en de kinderen krijgen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel (art. 4:13 BW).

Faraid verdeelt anders: de zoon krijgt het deel van twee dochters, de echtgenote 1/8 naast kinderen, de echtgenoot 1/4 en elke ouder 1/6 (al-Nisāʾ 4:11; al-Nisāʾ 4:12). Zonder testament of afspraak tussen de erfgenamen wordt een nalatenschap in Nederland dus niet volgens faraid verdeeld.

3Testament bij de notaris

Een uiterste wil kan alleen worden gemaakt bij notariële akte of bij een aan een notaris in bewaring gegeven onderhandse akte (art. 4:94 BW). Daarin kunt u de faraid-delen vastleggen. Kinderen houden recht op hun legitieme portie: legitimarissen zijn de afstammelingen die door de wet als erfgenaam worden geroepen (art. 4:63 BW), en de legitieme portie van een kind bedraagt de helft van de waarde van zijn erfdeel bij versterf (art. 4:64 BW).

Voorbeeld: echtgenote + één zoon + één dochter. Bij versterf erft ieder 1/3, dus de legitieme portie van de dochter is 1/6. Volgens faraid krijgt zij 7/24 — ruim boven haar legitieme portie. De echtgenoot is geen legitimaris, maar heeft wel andere wettelijke rechten; laat een faraid-testament daarom door de notaris toetsen.

4Verdeling in onderling overleg en schulden

Erfgenamen kunnen de nalatenschap in onderling overleg verdelen en daarbij voor de faraid-delen kiezen; voor de levering van onroerende zaken is een notariële akte nodig. Een erfgenaam kan een nalatenschap zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen; bij twijfel over schulden beschermt beneficiaire aanvaarding het eigen vermogen. In de fiqh rusten schulden alleen op de nalatenschap (al-Mughnī, 5/155).

Laat de fiscale gevolgen van een afwijkende verdeling vooraf beoordelen. De faraid-delen berekent u met de gratis calculator.

Veelgestelde vragen

Is een islamitisch testament in Nederland geldig?

Ja, als het bij notariële akte is gemaakt of als onderhandse akte bij een notaris in bewaring is gegeven (art. 4:94 BW). De legitieme portie van de kinderen blijft gelden (art. 4:64 BW).

Wat gebeurt er zonder testament?

Echtgenoot en kinderen erven gelijke delen; de echtgenoot krijgt de goederen en de kinderen een geldvordering (wettelijke verdeling, art. 4:13 BW).

Kunnen de erfgenamen zelf volgens faraid verdelen?

Ja, als alle erfgenamen het eens zijn, kunnen zij in onderling overleg verdelen; voor onroerende zaken is een notariële akte nodig.

Bronnen

  1. De Koran — al-Nisāʾ 4:11, 12.
  2. Ibn Qudāma, Muwaffaq al-Dīn ʿAbd Allāh b. Aḥmad (d. 620/1223). al-Mughnī. Cairo: Maktabat al-Qāhira, 1388/1968 — 5/155.
  3. Verordening (EU) nr. 650/2012 van 4 juli 2012 (Erfrechtverordening), PB L 201 van 27.7.2012, blz. 107 — art. 21, 22, 35.
  4. Burgerlijk Wetboek Boek 4 (Erfrecht), geldende tekst — art. 4:10, 4:11, 4:13, 4:63, 4:64, 4:94.

Fiqh-verwijzingen betreffen de genoemde edities van de klassieke soennitische werken (deel/pagina; bij al-Muwaṭṭaʾ het overleveringsnummer in de editie van al-Aʿẓamī). Hadiths worden aangehaald via de plaats waar deze werken ze overleveren. Wetsverwijzingen betreffen de geldende tekst.

Dit artikel is algemene informatie, geen fatwa en geen juridisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde deskundige in islamitisch erfrecht en een notaris of advocaat voordat u handelt.